"Wat kost dat dan?"
Het was het eerste wat de directeur vroeg. Groot logistiek bedrijf, een paar maanden terug. We zaten net, ik had nog niets laten zien, en de vraag lag al op tafel.
Ik snap de reflex. Een directeur rekent. Elke uitgave moet zich verantwoorden. Maar het is de verkeerde vraag, en dat zei ik hem ook. Vraag niet wat het kost. Vraag wat het je oplevert.
Hij keek me aan. Kun je dat aantonen?
Ja. En daar gaat dit stuk over.
Wil je iets aan je aansturing doen, dan krijg je een prijs. Een offerte, een licentie, een dag training. Die kosten zijn zichtbaar, af te wegen, en ook makkelijk te schrappen. Daar zit de valkuil......
Want de kosten van slechte aansturing staan nergens. Ze staan op geen enkele factuur. Ze zitten verstopt.
Ze zitten in de goede medewerker die opzegt en die je pas mist als hij weg is. In het team dat een half jaar onder zijn kunnen draait voordat iemand het doorheeft. In de manager die vakinhoudelijk sterk is maar zijn mensen niet vooruithelpt, en van wie niemand in de directie weet hoe hij het doet.
Dat is geen zachte HR-kwestie. Dat is rekenen. Onderzoek plaatst de kosten van het vervangen van één medewerker op 30 tot 150 procent van een jaarsalaris, afhankelijk van functie en niveau. Tel daar het verloop bij op dat je liever niet had gehad, en je praat al snel over een bedrag dat elke softwarelicentie in het niet doet vallen.
Hier komt het ongemakkelijke deel. De reden dat je die post niet op je begroting ziet, is dat je hem niet kúnt zien. Je hebt er geen zicht op.
Vraag jezelf eens af: welke van je managers helpt zijn mensen vooruit, en welke niet? Als je daar even over moet nadenken, ben je niet de enige. De meeste directeuren sturen op resultaat achteraf, op de cijfers die binnenkomen als het kwartaal al voorbij is. Dan is het te laat om bij te sturen. Je ziet het lek pas als het water binnenstaat.
Dit is geen mensenprobleem. Dit is een informatieprobleem. En een informatieprobleem is op te lossen.
Terug naar de directeur in de logistiek. Ik liet hem geen demo zien en geen prijslijst. Ik liet hem rekenen, met zijn eigen cijfers. Zijn aantal mensen, zijn verloop, zijn gemiddelde salaris.
Wat eruit kwam was niet mijn schatting. Het was zijn getal. En dat getal, het deel van zijn verloop dat met betere aansturing te voorkomen is, lag een veelvoud hoger dan wat welke software dan ook zou kosten. De vraag "wat kost dat" was op slag beantwoord, maar dan andersom. Niet wat het kost om het te doen. Wat het kost om het te laten.
Dat is het moment waarop een gesprek kantelt. Niet omdat ik iets verkocht, maar omdat hij zichzelf de juiste vraag hoorde stellen.
Je hoeft dit niet van mij aan te nemen. Ik heb de vragen die ik die directeur stelde in een korte scan gezet: acht vragen over hoe er bij jou wordt gestuurd, plus je eigen cijfers. Aan het eind zie je wat slechte aansturing je waarschijnlijk kost, en waar de winst zit. Twee minuten, en je hoeft niets te kopen.
De kern blijft overeind, met of zonder scan. De prijs om beter te gaan sturen staat op een offerte: transparant zichtbaar, maar ook zo weggestreept. Je kunt het doen, je kunt het laten.
Maar de prijs van blijven sturen zoals het nu gaat staat nergens. Die verdwijnt in verloop, in teams die onderpresteren, in vertrek dat je niet zag aankomen. Stil, onzichtbaar, elke maand opnieuw.
Dat is de rekening die je nu al betaalt. Alleen zie je hem niet.Doe nou die scan even...