Is het nou zo vreselijk moeilijk om een bedrijf te leiden?

De zes disciplines van goed leidinggeven: waar je aan moet denken als je wilt weten of je managers hun werk doen.

Een van je betere medewerkers staat in je deuropening. Ze gaat weg. Ander bedrijf, nieuwe kans, niets persoonlijks. Verdorie. Na het gesprek bel je haar leidinggevende. Die valt even stil en zegt dan: voor mij komt dit ook als een donderslag bij heldere hemel. 

Dat is het moment waarop je als directeur iets heel belangrijks leert over je bedrijf. Niet dat er mensen vertrekken. Dat gebeurt overal. Je leert dat er een manager tussen jou en de werkvloer zit die niet ziet wat er in zijn eigen team gebeurt.

En dan komt de vraag die je jezelf op zo'n moment stelt. Is het nou zo vreselijk moeilijk om leiding te geven?

Nee. En dat is precies het probleem.

Moeilijk is een excuus om niet te kijken

We hebben van leidinggeven iets mystieks gemaakt. Charisma. Natuurlijk overwicht. Mensenkennis die je hebt of niet hebt. En zolang leidinggeven een gave is, hoeft niemand er verantwoording over af te leggen. Je kunt iemand niet afrekenen op een talent dat hij nooit kreeg.

Maar goed leidinggeven is geen talent en geen karaktertrek. Het zijn zes gedragingen die je kunt zien. En wat je kunt zien, kun je controleren.

Dat is een ongemakkelijke boodschap voor de manager die zich verschuilt achter drukte. Voor jou is het een geruststellende. Je hoeft geen psycholoog te zijn om te weten of er in jouw bedrijf wordt leidinggegeven. Je hoeft alleen zes vragen te stellen.

Zes disciplines, zes controlevragen

1. Richting. Zijn de doelen helder? Weet iedereen in het team wat er dit jaar/kwartaal van hem verwacht wordt, of weet iedereen alleen dat het druk is?

2. Aandacht. Worden gesprekken echt structureel gevoerd? Niet bij de koffieautomaat als het toevallig uitkomt, maar gepland, met een vaste plek in de agenda, vaker dan één keer per jaar. Met ritme? 

3. Feedback. Wordt feedback daadwerkelijk gegeven? Hoort iemand die onder de maat presteert dat deze maand, of pas in december, verpakt in een formulier?

4. Ontwikkeling. Zijn ontwikkelafspraken concreet? Een opleiding met een datum is een afspraak. "We houden het in de gaten" is dat niet.

5. Eigenaarschap. Komen je managers terug op afspraken? Wie iets belooft en er nooit meer op terugkomt, leert zijn team dat afspraken niets betekenen.

6. Resultaat. Is zichtbaar wat het oplevert? Kan je manager laten zien wat zijn team dit kwartaal heeft bereikt, of wijst hij naar de omstandigheden?

Zes disciplines. Geen enkele vraagt om charisma. Ze vragen om DOEN.

Geen eigenschappen, maar gedrag

Kijk nog eens naar dat rijtje. Er staat nergens "inspireert zijn mensen" of "heeft natuurlijk gezag". Eigenschappen kun je niet controleren en nauwelijks ontwikkelen. Gedrag wel.

Hier zit ook de uitweg voor de manager die het vandaag niet doet. Ook de gene die geen geboren leider is, kan wel elke maand een gepland gesprek voeren. Kan wel terugkomen op wat hij beloofde. Dat is geen kwestie van talent. Dat is een kwestie van agenda. En een beetje discipline. 

Wat het kost als niemand kijkt

Terug naar die medewerker in je deuropening. Eén vertrekkende medewerker kost je al snel tachtig procent van een jaarsalaris. Werving, inwerken, de productiviteit die je maanden mist. Bij een handvol vertrekkers per jaar loopt dat in de tonnen.

En het pijnlijke: dat verloop is zelden noodlot. Mensen vertrekken bijna nooit om het werk. Ze vertrekken omdat niemand richting gaf, niemand het gesprek voerde, niemand terugkwam op wat er was beloofd. Ze vertrekken op de zes beschreven disciplines.

Dus nee, moeilijk is het niet

Ongemakkelijk, dat wel. Want zodra je deze zes vragen stelt, krijg je antwoorden. Misschien ontdek je dat een deel van je managers vooral goede vakmensen zijn die het leidinggeven er per ongeluk bij kregen. Dat is geen prettige ontdekking. Het is wel een stuurbare.

Je hoeft er niets voor te kopen en niemand voor op cursus te sturen. Stel deze week aan elke manager één vraag uit het rijtje, en luister of het antwoord concreet is of vaag.

Leidinggeven is niet moeilijk. Kijken of het gebeurt, daar begint het.

Dries Vinke · Resultaatverbeteraar